Kort antwoord: zonder echtgenoot, geregistreerde partner, kinderen en testament komen volgens de wettelijke volgorde eerst ouders, broers en zussen en in bepaalde gevallen hun afstammelingen in beeld. Met een testament kun je binnen de wettelijke grenzen andere erfgenamen aanwijzen.
Juridisch en fiscaal gecontroleerd op 21 augustus 2026. Samenwonen, familieverhoudingen, schulden en buitenlandse aspecten kunnen de uitkomst veranderen; laat een notaris je situatie beoordelen.
Wat is de wettelijke volgorde?
Burgerlijk Wetboek Boek 4 regelt erfopvolging bij versterf. Als de eerste groep met echtgenoot of geregistreerde partner en afstammelingen ontbreekt, komt de volgende wettelijke groep in beeld: ouders, broers en zussen, met plaatsvervulling in de gevallen die de wet noemt. Ontbreekt ook die groep, dan volgen verdere familiegroepen.
Wat gebeurt er met de woning?
De woning en hypotheek vallen in de nalatenschap. Erfgenamen krijgen niet alleen bezittingen maar kunnen ook met schulden, verkoop, waardering en maandlasten te maken krijgen. Een overlijdensrisicoverzekering keert alleen uit volgens de polis en aanwijzing; zij bepaalt niet automatisch wie erfgenaam is.
Erfbelasting voor ouders, broer of zus in 2026
De Belastingdienst vermeldt voor 2026 een vrijstelling van € 62.110 voor ouder of ouders samen en € 2.769 voor een andere erfgenaam, bijvoorbeeld een zus of vriend. Na aftrek van de vrijstelling vallen overige erfgenamen volgens de tarieven erfbelasting 2026 in 30% tot € 158.669 en 40% over het meerdere.
Bereken belasting per erfgenaam en met de juiste relatiecategorie. Een oud rekenvoorbeeld met bedragen uit een eerder jaar kan daardoor misleidend zijn.
Wat kun je met een testament regelen?
- één of meer andere erfgenamen aanwijzen;
- specifieke bezittingen of bedragen nalaten;
- een executeur benoemen;
- afspraken maken die passen bij partner, woning en familie.
Een testament voorkomt niet automatisch erfbelasting en moet notarieel worden vastgelegd. Laat ook controleren of begunstigingen op verzekeringen en samenlevingsafspraken nog aansluiten.
Praktische controle
- Breng woning, hypotheek, spaargeld, verzekeringen en overige schulden in kaart.
- Controleer je burgerlijke staat, partnerafspraken en huidige testament.
- Bepaal wie praktisch en financieel met de woning verder kan.
- Laat fiscale bedragen opnieuw controleren in het jaar van overlijden.
Een woningbeslissing in een nalatenschap vraagt maatwerk. Voor waardering of verkoop kun je contact opnemen via LWM; voor erfrecht en testament hoort de notaris aan tafel.